Ogień w okowach? Zapomniany mit o bogu ognia, który może łączyć Indie, Grecję i Skandynawię

Przykuty do skały Prometeusz należy do najbardziej rozpoznawalnych obrazów europejskiej kultury. Od tragedii Ajschylosa Prometeusz w okowach, przez romantyczną poezję i dramat, aż po współczesne filmy i komiksy, motyw skrępowanego dawcy ognia nieustannie powraca jako symbol buntu, cierpienia i poświęcenia w imię ludzkości. Wydaje się wręcz jednym z fundamentów europejskiej wyobraźni. A gdyby jednak historia…

Mirabai – poetka w sidłach Boga

Mirabai, należała do hinduskiej arystokracji Radźasthanu i najpewniej urodziła się około 1498 roku w okolicach Merty. Została wydana za mąż za księcia Mewaru, i związała się z dworem Sisorijów, jednak po jego śmierci coraz wyraźniej wybierała życie podporządkowane całkowicie bogu Krysznie – którego była gorliwą czcicielką, a nie regułom dworskiego i rodzinnego porządku. Źródła pozwalają…

W poszukiwaniu Ksiąg. Buddyjskie pielgrzymki, które zmieniły historię Azji

Przez ponad tysiąc lat chińscy mnisi podejmowali jedne z najtrudniejszych wypraw w dziejach świata. Przemierzali pustynię Takla Makan, góry Tienszan i Himalaje, pokonywali dżungle Indii i Azji Południowo-Wschodniej, narażając życie w poszukiwaniu świętych miejsc, autentycznych nauk Buddy i cennych rękopisów. Ich pielgrzymki nie były jedynie aktami religijnej pobożności – stały się przedsięwzięciami naukowymi, kulturowymi i…

Potrzebne na teraz! – nowa era handlu

Wyobraź sobie wieczór. Jesteś w domu i nagle orientujesz się: brakuje świec na jutrzejsze przyjęcie, pupilowi skończyło się jedzenie, a plecak, który miałeś zabrać w podróż, został u znajomego.Jeszcze kilka lat temu oznaczało to wycieczkę do sklepu albo odłożenie sprawy na później. W największych chińskich miastach coraz częściej wystarczy jednak kilka kliknięć, aby potrzebny produkt…

Ewolucja koreańskiej sztuki jubilerskiej i rzemiosła artystycznego od prehistori do schyłku epoki Goreyo

Historia koreańskiej sztuki jubilerskiej sięga okresu neolitu i epoki brązu, kiedy ozdoby wykonywano przede wszystkim z materiałów pochodzenia naturalnego. Wśród wykorzystywanych surowców znajdowały się m.in. muszle, kości, kamienie oraz minerały, w tym jadeit. Przedmioty te pełniły nie tylko funkcję dekoracyjną, lecz mogły również odgrywać rolę społeczną, rytualną i symboliczną. Jednym z charakterystycznych typów ozdób, którego…

W poszukiwaniu starożytnych smaków Indii. Część 4: Kuchnia świątynna –żywe muzeum dawnych smaków

W poprzednich częściach naszego cyklu przekonaliśmy się, że poszukiwanie dawnych smaków Indii przypomina pracę archeologa. Współczesna kuchnia indyjska jest bowiem efektem wielu stuleci zmian, kontaktów handlowych i wpływów kolonialnych. Pomidory, ziemniaki, papryczki chili czy orzechy nerkowca, które dziś wydają się nieodłącznym elementem indyjskiego stołu, pojawiły się na subkontynencie stosunkowo późno. Jeśli więc chcemy odkryć, jak…

Spotkanie BRICS w Nowym Delhi: sukces Indii czy wzmocnienie Chin?

18. szczyt BRICS, który odbył się w Nowym Delhi 12–13 września 2026 roku, był dla Indii ważnym sprawdzianem ich polityki strategicznej autonomii. Rozszerzenie ugrupowania do jedenastu państw sprawiło, że znalezienie wspólnego stanowiska stało się znacznie trudniejsze niż w czasach, gdy BRICS tworzyło jedynie pięć państw. Tegoroczne spotkanie dodatkowo odbywało się w cieniu wojny na Bliskim…

Smak niezależności: rozmowa o powieści „Połów” Asako Yuzuki

Czy można żyć po swojemu, nie oglądając się na narzucone role? I co właściwie próbują „złowić” bohaterki powieści? Zapraszamy do rozmowy o książce, która pod pozorem opowieści o codzienności stawia bardzo współczesne pytania o wolność, relacje i własne pragnienia. W pierwszym odcinku programu LiterAzja przyglądamy się powieści Połów Asako Yuzuki — historii o kobietach, jedzeniu,…

Czym pachniał wedyjski świat?

Dym kadzidła, aromat drzewa sandałowego, woń jaśminu i szafranu – tak najczęściej wyobrażamy sobie zapachy dawnych Indii. Gdy wchodzimy dziś do hinduistycznej świątyni, otacza nas gęsta mieszanina kadzideł, olejków i kwiatów. Łatwo odnieść wrażenie, że podobnie pachniały również najstarsze rytuały opisane w Wedach. To jednak złudzenie. Okazuje się, że świat znany z pierwszych hinduskich tekstów…

Indyjskie chrześcijaństwo pod presją

W ostatnich miesiącach przedstawiciele Kościołów chrześcijańskich w Indiach coraz częściej alarmują o pogarszającej się sytuacji wspólnot religijnych. Powodem są zarówno kolejne zmiany legislacyjne – zwłaszcza dotyczące finansowania organizacji pozarządowych i instytucji religijnych – jak i utrzymująca się atmosfera podejrzliwości wobec działalności chrześcijańskiej. Szczególne obawy budzą projektowane zmiany w ustawie o regulacji zagranicznego finansowania (FCRA), nasilające…