Diwali. O wewnętrznym świetle

Diwali to obchodzone jesienią indyjskie święto światła. Wspomina się wtedy istotne mityczne wydarzenia, przede wszystkim związane ze zwycięstwem Ramy – jednego z wcieleń Wisznu – nad demonicznym Rawaną. To czas kojarzony ze światłem: niezliczoną ilością lampek, światełek, które znamy z okresu bożonarodzeniowego oraz fajerwerków. To czas słodyczy. Obchody różnią się zależnie od miejsca w Indiach…

Post aż do wschodu księżyca. O święcie Karwa-ćauth, hinduskich małżeństwach i religijnych postach

W ostatni dzień października miliony zamężnych hindusek obchodzić będą szczególne święto – Karwa-ćauth. To święto małżeńskiej harmonii, afirmacji związku z mężem i łączącej ich więzi, ale też smutny relikt poglądów obarczających kobietę odpowiedzialnością za nieszczęścia małżonka. Święto obchodzone jest przede wszystkim w północnej części Indii w miesiącu lunarnym kartik (październik/listopad kalendarza zachodniego) i przypada na…

Kasta jak cień. O dyskryminacji kastowej w USA i kalifornijskim prawie antydyskryminacyjnym

Konstytucja Indii z 1950 roku zakazuje dyskryminacji na tle kastowym. I choć system kastowy – niestety – nadal ma się w Indiach świetne, to jest miejsce w zupełnie innej części świata, gdzie problem dyskryminacji tego typu dyskutowany jest szeroko i żarliwie. Pod koniec sierpnia Zgromadzenie Stanu Kalifornia przeważającą większością głosów (55 do 3) przyjęło specjalny…

Słońce w Koziorożcu, latawce i zimowe żniwa. Święto Makar Sankranti w Indiach

Setki milionów hindusów i wyznawców innych religii indyjskich świętowało właśnie wkroczenie słońca w konstelację koziorożca, a co za tym idzie jego przesunięcie się nad północną półkulę. Moment ten znany jest w tradycji indyjskiej jako Makar Sankranti i jest jednym z najważniejszych świąt w tej części świata. W hinduskim zodiaku, w miejscu znanego z zachodniej tradycji…

Słoniogłowe bóstwo i gliniane wizerunki. Ganeś Ćaturthi w Indiach

Wśród hinduskich świąt przypadających na letnie miesiące kalendarza zachodniego jest i takie związane z bóstwem szczególnie lubianym przez wyznawców hinduizmu. Mowa o święcie poświęconym Ganeśi, słoniogłowemu bóstwu, którego wizerunek (w nieporównywalnie większym stopniu niż imię) zna wielu z nas – Ganeś ćaturthi. Kim jest boska postać, której wizerunki w Indiach są wszechobecne, a co więcej,…

Towarzystwo Ariów, małżeństwa z miłości i sądowe werdykty

Początek czerwca przyniósł Indiom może nie najbardziej spektakularną w ostatnich latach, ale jednak ważną dyskusję. Indyjski Sąd Najwyższy uznał, że certyfikaty małżeńskie wystawiane przez organizację religijną Arja Samadź (Arya Samaj -Towarzystwo Ariów) są nieważne, a zdobywanie takich dokumentów nie może się odbywać z pominięciem administracji państwowej. W czym rzecz? Czym jest Arja Samadź? Dlaczego taka…

Niech światło zwycięży mrok: święto Diwali w Indiach

Indie rozbłysły blaskiem. Z okazji święta Diwali w całym kraju zapala się oliwne lampki, zapraszając boginię Lakszmi na ziemię. Kolorowe proszki z okazji wiosennego święta Holi stały się nową świecką tradycją w różnych częściach świata. Również w Polsce. I chociaż o Holi wie się w Polsce zazwyczaj niewiele (a i to eufemizm) to w przypadku…

Lotosowa piękność: bogini Lakszmi

Afrodyta narodziła się z morskiej piany, Lakszmi – z oceanu ubijanego przez bogów. Jest łagodną i czułą postacią Wielkiej Bogini, zapewniającą szczęście i bogactwo. Hinduskie boginie… Kali, Durga… Ludzie z Zachodu bardzo często kojarzą właśnie te groźne formy indyjskich bogiń – dzierżące w dłoniach broń, jeżdżące na tygrysach czy też tańczące na stosach pokonanych wrogów,…

Grudka krwi i karmiczne zło: aborcja w religiach Azji

Po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego wśród internautów podniosły się głosy, że oto Polska stała się drugim Iranem. Teraz, po śmierci kobiety, w przypadku której lekarze czekali na obumarcie płodu, głosy te powróciły. Ale nie, Polska nie stała się Iranem, w tym jakże konserwatywnym państwie aborcja ze względu na poważne wady letalne płodu jest bowiem dopuszczalna. Podobnie…

Diabeł i w Indiach straszny, choć inaczej go malują

Bhuty, Asurowie, rakszasowie – Indie, jak i inne kraje, mają swoje istoty nadprzyrodzone. Wyobrażenia o nich różnią się w zależności od regionu kraju, a źródłem wiary w nie bywają zarówno wielkie tradycje religijne: bramiński hinduizm głównego nurtu, buddyzm, dżinizm, jak i różne tradycje lokalne, ludowe. Nie wdając się w dyskusje o wyższości Dziadów nad Halloween,…