Nowy, choć nie nowoczesny kodeks karny Indonezji

Oczy świata zwrócone na Katar, inne części globu pojawiają się w informacjach okazjonalnie – i to wiadomo – te najważniejsze: protesty w Chinach, w Iranie. Indonezja wzmiankowana była ostatnio przy okazji tragicznego trzęsienia ziemi. W międzyczasie jednak zadziało się w tym kraju coś niezwykle istotnego dla jego obywateli.

Kilka dni temu uchwalony został kontrowersyjny kodeks karny w nowym wydaniu. Zastąpił on ponad stuletni system odziedziczony jeszcze po czasach kolonialnych. Niestety, nowy kodeks nie przyniósł wcale nowoczesności. Pojawiły się w nim zapisy, które narzucają konserwatywne wartości moralne dotyczące seksualności oraz takie, które ograniczają prawo do wolności wypowiedzi. Zachodnie media skupiły się oczywiście na tym, co dla przeciętnych mieszkańców Zachodu istotne – czyli przestrzeganiem turystów przed karami za zbyt swobodną obyczajowość w czasie wakacyjnych wypadów na Bali. Problem jest jednak o wiele poważniejszy.

Jeden z zapisów przewiduje karę do roku więzienia za seks pozamałżeński, inny mówi, że parom, które mieszkają razem bez legalnego małżeństwa, grozi więzienie. Pomijając turystyczne niepokoje, o wiele większe obawy budzi wpływ tych przepisów na Indonezyjczyków, zwłaszcza na młode pary. Przepisy te pozwalają rodzinom wykorzystywać aparat prawny państwa (i organy ścigania), by wpływać na decyzje młodych członków swojej rodziny w zakresie seksualności i wyboru partnera.

Kobiety z Indonezji

Istnieje również obawa, że nowe prawo będzie wykorzystywane do atakowania gejów i lesbijek, którzy zgodnie z prawem indonezyjskim nie mogą zawrzeć małżeństwa. Homoseksualizm nie jest nielegalny w Indonezji (z wyjątkiem prowincji Aceh), ale przeciwnicy nowego kodeksu twierdzą, że w rzeczywistości kryminalizuje on gejów i lesbijki. Zaostrzono też prawo aborcyjne – czteroletni wyrok może czekać każdą kobietę, która dokonała aborcji (z wyjątkiem ofiar gwałtu i nagłych przypadków medycznych).

Kobiety z Indonezji

Indonezyjczycy wciąż pamiętają masowe fale protestów w całym kraju w 2019 roku, które też związane były z reformami prawa. Teraz znowu tysiące studentów i aktywistów wyszło na ulice w Indonezji, aby zaprotestować przeciwko rewizji Kodeksu karnego i wprowadzeniu nowego prawa, które zagraża demokracji i przestrzeni prywatnej oraz otwiera możliwości kryminalizacji obywateli. Organizacje zajmujące się prawami człowieka zidentyfikowały 17 artykułów, które ich zdaniem zagrażają wolnościom zdobytym od czasu powrotu do rządów demokratycznych w latach 90. Szerokie zastosowanie może mieć artykuł nr 263, który przewiduje karę czterech lat pozbawienia wolności dla każdego, kto zostanie uznany za winnego rozpowszechniania wiadomości podejrzanych o nieprawdziwość i zakłócania porządku publicznego.

Rodzina z indonezyjskiej wsi

Warto nadmienić – bo temat ten stale powraca w naszych tekstach – o zagrożeniach dla środowiska wynikających z nowego systemu. Rzecz w tym, że w oparciu o nowe prawo korporacje jako podmioty gospodarcze trudno będzie oskarżyć o przestępstwa w związku z nowym ograniczeniem odpowiedzialności podmiotów gospodarczych. W większości przypadków przestępstw przeciwko środowisku – takich jak powszechne w Indonezji pożary lasów, czy nielegalne wykorzystanie gruntów – sprawcami są korporacje, a nie konkretne osoby fizyczne.

Jedną rzecz oddać trzeba nowemu prawu – ograniczenie kary śmierci. Więzień z celi śmierci, który wykaże dobre zachowanie w specjalnym okresie próbnym i okaże skruchę, może teraz ubiegać się o zmianę wyroku ze śmierci na karę pozbawienia wolności.

Wielu Indonezyjczyków jest oburzonych z powodu swoistej obsesji zachodnich mediów na punkcie ograniczeń dotyczących seksu i rzekomego zagrożenia dla turystów. I słusznie. Jak zaznaczają bowiem „nie chodzi o wasze (tzn. turystów – przyp. autora) życie seksualne, ale o nasze prawa obywatelskie”.

Krzysztof Gutowski

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s