Dwuletni konflikt zbrojny w Strefie Gazy będzie miał długofalowe, tragiczne konsekwencje. Według wskaźnika rozwoju społecznego (Human Development Index), Strefa Gazy cofnęła się w jego wyniku o 77 lat. Wskaźnik ten, opracowany w 1990 roku przez ekonomistę Mahbuba ul-Haqa, bierze pod uwagę kwestie takie jak oczekiwana długość życia, edukację oraz dochód narodowy przeliczany na jednego mieszkańca (per capita).

Raport dotyczący zniszczeń i strat w Strefie Gazy dotyczy okresu od października 2023 do października 2025. Został opracowany wspólnymi siłami przez Bank Światowy, Organizację Narodów Zjednoczonych oraz Unię Europejską. W raporcie oszacowano szkody materialne, straty gospodarcze oraz koszty związane z odbudową: łączna kwota wynosi ponad 129 miliardów USD, czyli niemal 500 miliardów złotych. Największe straty poniósł sektor mieszkaniowy – 18 mld USD, co stanowi 51 proc. całkowitych szkód. W następnej kolejności znajduje się handel i przemysł – 6,35 mld USD (18 proc.), transport – 3,2 mld USD (9 proc.) oraz gospodarka wodno-kanalizacyjna – 1,7 mld USD (5 proc.). Geograficznie największe straty poniosły prowincje Gaza i Północna Gaza.

Największe potrzeby w zakresie odbudowy i odbudowy występują w sektorze mieszkaniowym (16,2 mld USD), a następnie w rolnictwie i systemie żywnościowym (10,5 mld USD), ochronie zdrowia (10 mld USD) oraz handlu i przemyśle (9 mld USD), które łącznie stanowią 64 proc. całkowitych potrzeb w zakresie odbudowy i stanowią najpilniejsze priorytety. Same koszty usunięcia i zarządzania ponad 68 milionami ton gruzu przekraczają 1,7 miliarda dolarów.

Skala i zakres deprywacji w zakresie warunków życia, źródeł utrzymania/dochodów, bezpieczeństwa żywnościowego, równości płci i integracji społecznej opóźniły rozwój społeczny w Strefie Gazy o 77 lat, a wskaźnik rozwoju społecznego (HDI) ma spaść do 0,339 – najniższego poziomu od czasu rozpoczęcia pomiarów (dotąd najgorsze rezultaty notowały kraje takie jak Somalia czy Sudan Południowy). Eskalacja konfliktu w ciągu ostatnich dwóch lat miała katastrofalne skutki humanitarne. Cała populacja Strefy Gazy doświadcza znaczących, bezpośrednich i długoterminowych skutków dla zdrowia fizycznego, stabilności ekonomicznej i dobrostanu psychospołecznego. Prawie 1,9 miliona osób zostało przesiedlonych, wiele z nich wielokrotnie, a ponad 1,2 miliona Palestyńczyków w Strefie Gazy, stanowiących około 60 procent populacji, straciło dach nad głową. Dostęp do podstawowych usług uległ znacznemu pogorszeniu, co nieproporcjonalnie dotknęło osoby najbardziej bezbronne. Mniej niż połowa szpitali i mniej niż 38 proc. ośrodków podstawowej opieki zdrowotnej pozostaje częściowo sprawnych. Większość istniejących szkół została przekształcona w schroniska dla osób wewnętrznie przesiedlonych. Rozległe zniszczenia infrastruktury wodno-kanalizacyjnej i gospodarki odpadami oraz brak niezbędnych zasobów na utrzymanie pozostałej infrastruktury naraziły całą populację na ryzyko wybuchu epidemii.

Kobiety i dzieci poniosły ogromną część bezpośrednich i pośrednich skutków konfliktu. Ponad 40 proc. kobiet w ciąży i karmiących piersią jest poważnie niedożywionych, a dwie trzecie cierpi na anemię. Co więcej, szacuje się, że praktycznie 100 proc. dzieci wymaga wsparcia psychicznego. 728 000 dzieci i młodzieży w wieku szkolnym nie uczęszcza do formalnej edukacji od ponad dwóch lat, a co najmniej 792 nauczycieli i pracowników szkół zginęło. Formalna edukacja dzieci z niepełnosprawnościami została niemal całkowicie zawieszona. W wyniku konfliktu w Strefie Gazy nastąpił znaczny wzrost liczby osób z niepełnosprawnościami, co znacząco wpłynęło na dostępność wszystkich podstawowych usług. Szacuje się, że we wrześniu 2025 roku co najmniej 41 844 osoby zmagały się z urazami związanymi z konfliktem, które wymagały długotrwałej rehabilitacji, z czego około 25 proc. to dzieci. Oznacza to, że ponad 10 tys. osób zmaga się z poważnymi niepełnosprawnościami będącymi bezpośrednim skutkiem konfliktu. Dostępne ostrożne szacunki liczby amputacji wskazują na 5000–6500 przypadków.

Obowiązujące od 10 października 2025 roku zawieszenie broni nie zażegnało kryzysu humanitarnego na miejscu. Co więcej, nie oznacza też zaprzestania ostrzałów i bombardowań: w ciągu 7 miesięcy zginęło około 800 Palestynek i Palestyńczyków. W Strefie Gazy cały czas brakuje podstawowych leków, nie funkcjonuje ponad połowa punktów medycznych, a ewakuacje najbardziej potrzebujących pacjentów są regularnie zawieszane przez Izrael.

Polska Misja Medyczna, Blanka K. Dżugaj