Ganeśa jest jednym z ulubionych hinduskich bóstw. Słoniogłowy niebianin uwielbiany jest i czczony w całych Indiach, niezależnie od tradycji, do której należy wyznawca. Historii wyjaśniających jego pochodzenie, wygląd i funkcję jest wiele – my chcemy zaprezentować jedną z wersji tych opowieści. Poniższa historia oparta jest przede wszystkim na tekście Śiwa Purany oraz opowieści z Classical…
Kategoria: Religie i idee
Słoniogłowe bóstwo i gliniane wizerunki. Ganeś Ćaturthi w Indiach
Wśród hinduskich świąt przypadających na letnie miesiące kalendarza zachodniego jest i takie związane z bóstwem szczególnie lubianym przez wyznawców hinduizmu. Mowa o święcie poświęconym Ganeśi, słoniogłowemu bóstwu, którego wizerunek (w nieporównywalnie większym stopniu niż imię) zna wielu z nas – Ganeś ćaturthi. Kim jest boska postać, której wizerunki w Indiach są wszechobecne, a co więcej,…
Dzielenie brzoskwini i synowskie cnoty: LGBTQ+ w tradycji konfucjańskiej
Konfucjanizm nie wypracował jednego, powszechnie akceptowanego poglądu na miłość homoseksualną. Stąd różne interpretacje: od zakazu do tolerancji, nie obejmującej jednak małżeństw jednopłciowych. Postawa konfucjanizmu wobec homoseksualizmu jest w dużym stopniu zależna od kontekstu kulturowego, w którym funkcjonuje ów system filozoficzny. Inne podejście do tej kwestii mogą więc mieć mieszkańcy Indonezji, zupełnie odmienne natomiast mieszkańcy Chin….
LGBTQ+ w tradycji hinduskiej. Cześć II: Transpłciowość w sanskryckich eposach
Zmiana płci poprzez zdobycie cudzej męskości, król w ciąży rodzący ostatecznie bohatera, czy też ukrywanie się pod postacią eunucha. To historie, które nie były obce dawnym Indiom. Znajdujemy je w powstającym na przełomie er eposie Mahabharata i późniejszej literaturze sanskryckiej. W kolejnym tekście z naszego mini-cyklu o problematyce LGBTQ w Indiach dajemy próbkę queerowych postaci…
LGBTQ+ w tradycji hinduskiej. Cześć I: bramińskie głosy, realia „Kamasutry” i pułapki uproszczeń
Zmieniający płeć bohaterowie eposów, androgyniczne bóstwa, homoseksualne praktyki i odpokutowywanie za nie. Zarówno dawne Indie, jak i współczesna kultura hinduska nie są wolne od tematyki, która nie przestaje być tematem sporów polaryzujących świat Zachodni. Rozpoczynamy zatem cykl, który – co oczywiste we wstępnym jedynie zakresie – przybliżyć ma tematykę homoseksualizmu i transpłciowości w hinduizmie: w…
Długie trwanie i wiele oblicz dakini. Nadprzyrodzone istoty kobiece buddyjskiego i hinduskiego tantryzmu
Piękne niebianki, roztańczone demonice, szakale i boginki w erotycznych uściskach. Kim są dakinie, w których jedni widzą niebezpieczne wiedźmy, a inni symbol najwyższej prawdy? Przedstawiamy Wam krótką, biograficzną notkę tej niezwykłej i niejednoznacznej postaci znanej w hinduskich i buddyjskich tradycjach jako dakini. Dominującym wyjaśnieniem znaczenia słowa dakini (ḍākinī) jest wywodzenie go od sanskryckiego rdzenia ḍi…
Święte rzeki, miliony ascetów i kosmiczne cykle, czyli o indyjskiej Kumbha Meli – Święcie Dzbana
Wśród religijnych festiwali Indii jest jeden, który, choć nie odbywa się co roku, jak żaden inny przykuwa uwagę całego świata. Uczestnictwo w nim jest marzeniem wielu osób, również tych, które nie wyznają hinduizmu. Marzeniem na tyle wielkim i silnym, że wydarzenie to zyskało miano „największego religijnego zgromadzenia na świecie”. Mowa oczywiście o festiwalu Kumbha Mela….
Cud Allaha: o pszczołach w islamie
W 2017 roku międzynarodowa organizacja ekologiczna Earthwatch uznała pszczoły za najważniejsze istoty na Ziemi. Islam nie plasuje ich wprawdzie na tak wysokiej pozycji, niezwykłą wartość tych owadów zna jednak już od półtora tysiąca lat. Koran nie pozostawia wątpliwości: dobry muzułmanin właśnie z pszczół powinien brać przykład. Święta księga muzułmanów poświęca zwierzętom całkiem sporo miejsca. Wynika…
Bóg miłości na święcie kolorów. Mityczne wyjaśnienia obchodów indyjskiego holi
Wśród hinduskich (choć często w rzeczywistości mających charakter ponadreligijny) świąt dwa mają charakter szczególny: jesienne święto światła – diwali oraz wiosenne święto kolorów – holi. W tym roku hinduskie obchody holi przypadają na 25.03. Święto to, jak większość świąt w Indiach obchodzone i wyjaśnianie jest bardzo różnie w różnych regionach Indii. Charakterystyczne dla obchodów holi…
Trzy Kobiety – Trzy Boginie. Część 3: Parwati
Hindusi myśląc o boskości i jej przejawach w świecie wykorzystywali różne obrazy i postaci. Bardzo ważną koncepcją jest idea Trójbogini – Tridewi, która rozwinęła się jako odpowiedź na trójkę męskich bogów – Trimurti. Trzy hinduskie boginie odpowiedzialne są za powstanie, trwanie i zniszczenie świata. Przedstawiliśmy już boginie Saraswati oraz Lakszmi. Ostatnią postacią Trójcy jest Parwati,…
Kulturazja 