Bogini Uszas – personifikacja porannej zorzy i świtu w ogóle to jedna z ciekawszych żeńskich postaci w panteonie indyjskich bóstw okresu wedyjskiego. Inspiruje, obdarza darami, zapewnia kontynuację cyklu dobowego. Bogato opisywana w tekstach wedyjskich – szczególnie Rygwedzie – bogini ta ma również swoje odpowiedniki w innych tradycjach indoeuropejskich. Jednym z kluczowych rysów wedyjskiej bogini świtu…
Kategoria: Religie i idee
Od boga burzy po kosmicznego tancerza. Pięć imion boga Śiwy, które warto znać
W Indiach trwa obecnie Mahaśiwaratri – jedno z najważniejszych świąt hinduizmu, poświęcone Śiwie, jednemu z kluczowych bogów indyjskiej tradycji religijnej. To noc czuwania, modlitwy i kontemplacji, w czasie której wierni medytują zarówno nad kosmicznym wymiarem tego bóstwa, jak i jego bliską, realną obecnością w życiu wyznawców. Śiwa jednak niejedno ma imię i przywoływany jest pod…
Niebo i Ziemia – wedyjscy Boscy Rodzice
Niebo i Ziemia – to oczywista, kosmiczna para znana z większości wierzeń świata. Nie inaczej jest w tradycji wedyjskiej, w której przetrwała para Djaus-Prythiwi. Ich obecność w Wedach jest już tylko echem wspólnej indoeuropejskiej tradycji. Jednak jest to obecność warta odnotowania, by zrozumieć wedyjski panteon i relacje między jego członkami. Jednym z najbardziej uderzających wspólnych…
Boscy bliźniacy w starożytnych Indiach i świecie indoeuropejskim
Aświnowie wyróżniają się w religii wedyjskiej dawnych Indii jako para boskich bliźniąt, określanych mianem „bóstw poranka”, ukazujących się o świcie, zanim wzejdzie słońce, i symbolicznie domykających noc. Jednak historia tej boskiej pary sięga znacznie głębiej w mroki dziejów niż na pierwszy rzut oka może się wydawać. W hymnach wedyjskich przedstawiani są jako opiekunowie i uzdrowiciele,…
Królowie, mędrcy czy kapłani ognia? Kim byli biblijni magoi?
Zachodnia część świata chrześcijańskiego obchodzi 6. stycznia święto Objawienia Pańskiego, które upamiętnia właśnie epifanię Chrystusa – objawienie się boskości w ludzkim ciele i rozpoznanie jej przez ludzi. Wspomina się wtedy pierwszy cud w Kanie Galilejskiej, chrzest w Jordanie, a także przede wszystkim wizytę mędrców ze Wschodu, których tradycja zna powszechnie jako „trzech króli”. Pierwowzoru dla…
(Nie)wielka libańska pielgrzymka
Leon XIV jako pierwszy papież modlił się przy grobie maronickiego świętego – Charbela. Ale też Charbel – jak mało który chrześcijański święty – łączy wyznawców różnych religii. Do jego grobu pielgrzymują nawet libańscy muzułmanie. Nie ma religii monoteistycznej, która oparłaby się wpływowi pogańskich wierzeń. Niektóre z wierzeń i praktyk religie abrahamowe przejęły świadomie, jak choćby…
Dziewięciu boskich braci i gwiazdy Wielkiego Wozu w chińskiej diasporze, czyli o Święcie Dziewięciu Cesarskich Bogów
Jak co roku rzesze wiernych w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej oddają cześć Dziewięciu Cesarskim Bogom poprzez udział w procesjach, świątynnych ceremoniach czy w końcu poprzez rezygnację ze spożywania mięsa w czasie trwania dziewięciodniowego święta. Festiwal ten dzięki chińskiej diasporze zadomowił się w Azji Południowo-Wschodniej i stanowi dziś jeden z najciekawszych elementów religijnego krajobrazu regionu. Święto…
5 mitycznych bohaterów święta Diwali, których trzeba znać
Z jednym z najważniejszych świąt w Indiach – Diwali – wiąże się wiele mitycznych opowieści o bogach i bohaterach. To czas, gdy światło zwycięża nad ciemnością, dobro nad złem, a starożytne opowieści ożywają w domach, świątyniach i na ulicach całego kraju. Zależnie od regionu święto ma różne mityczne wyjaśnienia i odwołuje się do odmiennych boskich…
Bogini wśród nas: nowa Kumari Nepalu
W sercu starego Katmandu, gdzie wąskie uliczki prowadzą do tętniących życiem świątyń, a modlitewne chorągiewki kołyszą się na wietrze, mała dziewczynka wkroczyła w rolę, którą niewielu jest w stanie sobie wyobrazić. Nazywa się Aryatara Shakya. Ma zaledwie dwa lata i osiem miesięcy. A jednak w oczach tysięcy ludzi nie jest już zwyczajnym dzieckiem. Jest Kumari…
Ganeśa – mityczne dzieje, cz. 2
Ganeśa jest jednym z ulubionych hinduskich bóstw. Słoniogłowy bóg uwielbiany jest i czczony w całych Indiach, niezależnie od tradycji, do której należy wyznawca. Historii wyjaśniających jego pochodzenie, wygląd i funkcję jest wiele – my chcemy zaprezentować jedną z ich wersji. Poniższa historia oparta jest przede wszystkim na tekście Śiwa Purany oraz opowieści z Classical Hindu…
Kulturazja 