Mamy kolejne wydarzenie interesujące zwłaszcza w kontekście izraelskiego ataku na Katar. W czwartek z jednodniową wizytą do Rijadu przybył premier Pakistanu Shehbaz Sharif. Wraz z księciem Mohammadem bin Salmanem podpisał Strategiczne Porozumienie o Wzajemnej Obronie między Pakistanem a Arabią Saudyjską, które lokalna prasa określiła mianem przełomowego. Czy jest takie faktycznie?

To nie tak, że kraje te nigdy ze sobą nie współpracowały – wręcz przeciwnie, mają długą historię relacji wojskowych i gospodarczych. Dwustronna wymiana handlowa między Pakistanem a Arabią Saudyjską jest warta 3,5 mld USD, przy czym Pakistan importuje głównie ropę, tworzywa sztuczne, chemikalia organiczne i nawozy z Arabii Saudyjskiej, a eksportuje do Arabii Saudyjskiej zboża, mięso, tekstylia, napoje, owoce i warzywa jadalne. Współpraca w zakresie obronności ma równie długą, sięgającą lat 60. XX wieku, historię.

Obejmuje ona szkolenie, wsparcie doradcze, rozmieszczenie wojsk pakistańskich na terytorium Arabii Saudyjskiej, wysyłanie żołnierzy pakistańskich na misje obronne, w tym ochronę granic, oraz zakupy pakistańskiej broni dokonywane przez Rijad. Według szacunków w Rijadzie stacjonuje obecnie ok. 1500–2000 pakistańskich żołnierzy. Wszystko to miało jednak, mimo podpisanego w 1982 roku dwustronnego porozumienia o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa, niezbyt formalny charakter, teraz natomiast wyniesiony do rangi porozumienia strategicznego. 

To porozumienie, które odzwierciedla wspólne zaangażowanie obu narodów we wzmacnianie swojego bezpieczeństwa oraz dążenie do osiągnięcia bezpieczeństwa i pokoju w regionie i na świecie, ma na celu rozwinięcie aspektów współpracy obronnej między oboma krajami i wzmocnienie wspólnego odstraszania przed jakąkolwiek agresją – czytamy w oświadczeniu wydanym przez Departament Prasowy Arabii Saudyjskiej.

Najważniejsze znajduje się jednak dalej, porozumienie stanowi bowiem, że każda agresja na którykolwiek z tych krajów będzie uznawana za agresję na oba. W tym momencie trudno nie pomyśleć o zapowiedzi władz Izraela, że nie wykluczają kolejnych ataków takich, jak ten w Katarze, będą bowiem ścigać terrorystów z Hamasu gdziekolwiek będą się oni znajdować. To raz, drugie to może ukrywany, ale z pewnością obecny spadek zaufania do USA jako najważniejszego gwaranta bezpieczeństwa dla państw Bliskiego Wschodu.

Arabia Saudyjska szuka alternatywy dla Waszyngtonu, Pakistan zwiększa swoje znaczenie jako sojusznik muzułmańskich państw Bliskiego Wschodu, zwłaszcza Zatoki Perskiej oraz otrzymuje saudyjskie pieniądze, tak potrzebne jego pogrążonej w kryzysie gospodarce. A w przyszłości (niedalekiej) może i nie tylko saudyjskie, wiele wskazuje bowiem, że Islamabad chętnie zawarłby podobne porozumienia z innymi państwami Zatoki Perskiej. Wszyscy na tym układzie  wygrywają…ok, nie wszyscy – wielki przegrany to Indie, które również starają się zacieśniać więzi z Arabią Saudyjską, a kilka miesięcy po wojnie czterodniowej ma dość napięte relacje z Pakistanem. 

Oczywiście, myśląc o obronności w kontekście Pakistanu trudno nie zastanawiać się nad kwestią broni nuklearnej. Zapytany, czy Pakistan będzie teraz – na mocy porozumienia – zobowiązany do zapewnienia Arabii Saudyjskiej parasola nuklearnego, wysoki rangą urzędnik Arabii Saudyjskiej powiedział agencji Reuters: to kompleksowe porozumienie obronne, obejmujące wszystkie środki wojskowe. A dzień później minister obrony Khawaja Mohammad Asif potwierdził wprost, że w razie potrzeby program nuklearny Pakistanu zostanie udostępniony Arabii Saudyjskiej na mocy nowego paktu obronnego.

Blanka Katarzyna Dżugaj